hypermobiliteit-kogel-paard

Hypermobiliteit bij paarden, bestaat dat?

Het afgelopen jaar heb ik een groot deel van mijn ‘vrije’ tijd besteed aan mijn onderzoek naar het bestaan van hypermobiliteit bij KWPN-ers. Vanwege mijn achtergrond als humaan fysiotherapeut was ik al geinteresseerd in de effecten van hypermobiele gewrichten of het functioneren van mensen. Tijdens mijn werk als osteopaat kom ik zo nu en dan paarden tegen die wel heel erg lenig zijn. De gewrichten van de benen voelen een stuk losser dan ‘normaal’ en ook de rug kan makkelijker alle kanten op bewegen. Vaak beschrijven de eigenaren deze paarden als lastig recht te richten, als elastiekjes en is het moeilijk om kracht en spiermassa op te bouwen.

Op de uitgelichte afbeelding (foto 1) zie je hyperextensie van het kogelgewricht.

De huidige toppaarden

Als je naar de foto’s of filmpjes kijkt van de huidige toppaarden, dan valt vaak op dat ze zo extreem bewegen. Dit ziet er spectaculair uit en deze paarden leveren meer geld op, waardoor de paarden steeds meer op grote beweeglijkheid worden gefokt. Dit leidt soms tot taktfouten: een draf waarbij nog maar één been tegelijk op de grond staat of een achterbeen dat extreem achter de massa gaat terwijl de voorhoef ongeveer tot de neus van het paard de lucht in geslingerd wordt (zie foto 2). En als je dan kijkt naar de kogels, die raken bijna de grond (zie foto 1 en 2). Als je hier logisch over nadenkt, dan kan dat op de lange termijn nooit goed zijn voor de gewrichten.

glocks-zonik-paard

foto 2: Glock’s Zonik; hol voorbeen, achterbeen extreem achter de massa, kogel l.v. zakt extreem ver door.

Resultaten

Voor mijn onderzoek heb ik de beweeglijkheid van de kogels van vermoedelijk hypermobiele paarden vergeleken met die van paarden met normale beweeglijkheid. Hier kwamen een paar interessante resultaten uit, onder andere:

  1. De kogels van de hypermobiele paarden kunnen verder naar mediaal (zijwaarts/naar binnen) bewegen, wat betekent dat de stabiliteit in zijwaartse richting dus minder is (dit geldt voor de passieve mobiliteit).
  2. De kogels van hypermobiele paarden zakken verder door (hyperextensie) richting de grond dan de paarden die gemeten zijn in een onderzoek van Back et al. (1995). Dit onderzoek is 21 jaar geleden gedaan, wat het vermoeden dat de huidige paarden steeds leniger gefokt worden bevestigt.

Gemeten hypermobiliteit aan één gewricht maakt nog niet een heel paard hypermobiel, maar in combinatie met hoe we de paarden tegenwoordig zien bewegen, geeft dit onderzoek aan dat er wel degelijk een kans is dat hypermobiliteit bestaat bij paarden.

Gevolg: artrose!?

In humane studies is al uitgebreid aangetoond dat hypermobiliteit een verhoogd risico geeft op artrose. Dus waarom zou dat bij paarden niet ook zo zijn? En laat nu net artrose aan de kogels de meest voorkomende oorzaak zijn van kreupelheid van dressuurpaarden. De studies van Rogers et al., (2012) en Murray et al. (2010) hebben aangetoond dat 33% van de sportpaarden een periode kreupel is geweest wat leidde tot 3 maanden uit training en 5 maanden uit competitie. De paarden die in de Grand Prix en Intermediare II liepen waren het vaakst kreupel.

We staan allemaal te klappen en kwijlen bij die knappe dressuurtoppers met hun prachtige uitgestrekte gangen, maar wat dit op langere termijn voor hun gewrichten doet, daar hoor je bijna niemand over. Mijn onderzoek is nog maar net afgerond, maar kan hopelijk bijdragen aan meer bewustwording omtrent de gevolgen van het fokken van steeds extremer bewegende paarden.

Heeft jouw paard dit?

Het kan natuurlijk zijn dat je na het lezen van deze blog denkt, help, dit is precies wat mijn paard heeft of je hebt een keer een behandelaar bij je paard gehad die heeft geconstateerd dat je paard hypermobiel is. Er zijn nog niet eerder onderzoeken gedaan naar hypermobiliteit bij paarden, waardoor er ook geen duidelijke criteria zijn waar een paard aan moet voldoen om hem hypermobiel te noemen. Ik heb op basis van praktijkervaring paarden geselecteerd voor mijn onderzoek en het kan ook zijn dat jouw behandelaar op die basis jouw paard hypermobiel noemt. Het is echter geen diagnose, maar een constatering van hoe jouw paard in zijn lijf zit, waarschijnlijk wat losser dan gemiddeld. Dit is wel een heel belangrijke en nuttige constatering, aangezien dat bepaalt wat voor soort training je paard nodig heeft. In een volgende blog zal ik hier dieper op in gaan, maar de kernwoorden zijn: rechtrichten, stabiliteit en kracht opbouwen.

Marjorie Westerhof

Marjorie Westerhof

m.westerhof@paard-en-osteopathie.nl

Ik ben Marjorie Westerhof, gepassioneerde osteopaat/chirpractor voor paarden en honden. Mijn doel is om samen met jou ervoor te zorgen dat je dier weer zo goed mogelijk kan bewegen, dat hij zich weer lekker in zijn lijf voelt en vrij is van blokkades die hem daarin belemmeren. De oorzaak van de problemen opsporen en behandelen, ik zal voor ieder individueel paard of hond proberen in te schatten wat hij nodig heeft.

www.paard-en-osteopathie.nl

7 Comments
  • Anita

    21 december 2016 at 21:14

    Marjorie, ik heb zelf hypermobiliteit en vooral in mijn rug daar erg veel last van.
    Ik heb heel lang met rugklachten gelopen. Mijn rug voelde altijd stijf en ik dacht dat op te lossen door heel veel rek en stretchoefeningen te doen. Ik heb een aantal jaren therapie gehad bij een manueel therapeut. Hij had er geen erg in dat ik dat deed. Uiteindelijk bleek dat ik er het meest bij gebaat was mijn rug juist niet los te laten… veel normaal te bewegen (geen speciale oefeningen te doen dus). Veel gewoon werken (in huis en tuin), dus lekker in beweging houden, en daarmee ook proberen alle rondomliggende spieren (en ook mijn benen ) sterker te krijgen zodat die de losheid van mijn rug opvangen. Dat werkt prima. Ik ben sinds een klein jaar bijna pijnvrij ! Ik ben er van overtuigd dat het lichaam bij paarden niet veel anders werkt… Al dat stretchen en loswerken kan juist bij dit soort paarden misschien, net zoals bij mij, tot meer klachten leiden……

  • Helena Winter-Vermeer

    22 december 2016 at 00:40

    Ik heb een hypermobiel paard gehad. Ze kon haar benen echt alle kanten op wapperen ?. Een geweldig paard om te rijden door dat hypermobiele. Helaas ook mede dankzij de klachten die ze daardoor kreeg hebben we haar op 16 jarige leeftijd moeten laten inslapen.

  • Molenaar

    22 december 2016 at 12:40

    Hoi Marjorie,

    Dat komt me idd heel bekend voor. Het is bij mij alleen niet geconstateerd door een behandelaar maar door mijn instructrice. Zelf merk ik het natuurlijk ook tijdens het rijden, dit kan als voordeel werken maar ook zeker soms als nadeel. Wij zijn op dit moment hard met hem bezig hem “steviger” in zijn schoenen te krijgen 😉 door hem oa achter sterker te maken.
    Ik vond het heel interessant om dit te lezen

  • Marjolijn van den Hoeven

    26 december 2016 at 12:31

    Interessant onderwerp. Duidelijk geschreven, ik ben heel benieuwd naar het vervolg.

  • Amber

    12 april 2017 at 09:07

    Herken er zeker punten in van mijn paard. Ze is erg scheef van zichzelf en is lastig recht te richten en lastig om spiermassa op te bouwen. Haar stil zetten is vaak geen optie want dan verslechterd ze weer in het lopen. Ze weet zichzelf vaak goed vast en scheef te zetten, dus een bezoekje van de osteopaat is ons niet vreemd. In training lopen we nu alleen een beetje vast. We zijn opzoek naar een manier die het beste bij haar past, waarmee ze sterker word en rechter, maar de valkuil die er dan weer in zit is dat ze snel overbelast raakt omdat ze anders moet gaan lopen dan ze van nature doet (heel scheef). Ben daarom erg benieuwd naar een vervolg. Hoe kun je zon paard het beste trainen? Of wie kan daar bij helpen?

    • Maartje Mulder

      Maartje Mulder

      12 april 2017 at 15:10

      Hoi Amber, onze trainers zijn als het goed is allemaal bekend met het probleem ‘hypermobiliteit’ en hoe je daar het beste mee om kunt gaan. De essentie is dat je kleine stapjes moet nemen en vooral moet werken aan stabiliteit voordat je verder gaat met buigzaamheid (wellicht een interessant onderwerp voor een blog inderdaad). Kijk op onze kaart voor een trainer onder het kopje ‘Professionals’ in het menu, wellicht is er iemand die bij jou in de buurt zit of in ieder geval in de buurt komt! Veel succes met je paard!

  • […] In een eerdere blog heb ik uitgelegd dat ik onderzoek heb gedaan naar het bestaan van hypermobiliteit bij paarden. Aangezien er nog weinig over bekend is, heb ik veel gebruik gemaakt van onderzoeken bij mensen. Als humaan fysiotherapeut heb ik veel met mensen gewerkt die hypermobiel waren. Het sterker maken van hun spieren was een van de belangrijke middelen om deze mensen te helpen met hun klachten. De focus lag hierbij op het verbeteren van de STABILITEIT. […]

Laat een reactie achter