hoef-balans

Onbalans in de hoef – 9 herkenningspunten

Beweging begint bij de hoef, en als eigenaar heb je vertrouwen in de smid dat deze zorgt voor een optimale hoef. Toch zie ik veel paarden met een afwijkende hoefstand. De verzenen zijn te hoog, de toon te lang, ze hebben flair of alles tegelijk. Veel van de afwijkingen die een hoef kan hebben zorgen op korte en/of lange termijn voor problemem. Maar hoe herken jij als eigenaar nu of jouw paard een gezonde hoef heeft of dat er toch verbeterpunten zijn?

1. Struikelen/korte pas

Een gevolg van een afwijkende hoefbalans die veel wordt gezien is het struikelen en/of het maken van een verkorte pas. Bij een te lange toon moet de voet te snel van de grond komen. Hierdoor heeft het paard niet de tijd de pas af te maken en zal de voet ook te vroeg weer neer moeten zetten. Het paard heeft nu een verkorte pas. Paarden met de lange verzenen zie je vaak zowel struikelen als een verkorte pas maken. Je kan dit vergelijken met over een hobbelig grasveld lopen op hoge hakken, dat is nog niet zo simpel.

2. Been staat niet recht onder het lijf

De benen horen zowel van voor als vanaf de zijkant gezien vanuit de schouder recht naar beneden te komen. Bij sommige paarden zit er echter een knik of bocht in de lijn van het been: Het paard heeft dan een gebroken beenas. Waar struikelen het gevolg is van een onbalans in de voor en achterkand van de hoef, is een gebroken beenas een gevolg van een onbalans in de binnen en buitenkant van de hoef. Deze onbalans kun je vergelijken met het naar buiten kantelen van je enkel als je met de binnenkant van je voet op een tak gaat staan: De binnenkant van je voet staat hoger dan de buitenkant en je enkel zwikt naar buiten toe. Dit zorgt voor een ongelijke belasting van de gewrichten, pezen en ligamenten in het been. In extreme gevallen kan het gevolgen hebben die doorzetten door het hele lichaam van het paard.

Let op: een gebroken beenas kan ook veroorzaakt worden door een probleem hoger in het lichaam. Denk hierbij aan een blokkade in het CTO of het SI-gewricht. Ook kunnen sommige beenstandafwijkingen aangeboren zijn of komen door afwijkingen in de groei van de botten. Bij het corrigeren van een gebroken beenas is overleg met een in hoeven gespecialiseerde gespecialiseerde dierenarts of osteopaat/fysiotherapeut dus essentieel!

3. Niet recht optillen en neerzetten in beweging

Het niet recht optillen en neerzetten van de hoef in beweging is meestal een gevolg van een gebroken beenas. Plak maar eens een blok hout aan de binnenkant van de onderkant van je schoen en ga dan een paar passen lopen. Je voet zal naar buiten afzetten en een slingerbeweging maken. Vervolgens zet je je voet ook weer scheef neer omdat de binnenkant van je voet (of eigenlijk het hout onder de binnenkant van je voet) de grond eerder raakt dan de buitenkant. Je kunt je misschien voorstellen dat als je dit een langere periode volhoud, de pezen, spieren en gewrichten van je been en schouder/bekken heel ongelijk worden belast. De kans op blessures neemt hiermee dus aanzienlijk toe.

Net als bij de gebroken beenas kan een afwijkende beweging ook komen door een probleem hoger in het lichaam of een aangeboren afwijkende beenstand. Overleg met een in hoeven gespecialiseerde dierenarts of osteopaat/fysiotherapeut is ook hier belangrijk.

4. Kromme hoefwand/verbrede witte lijn

Schermafbeelding 2016-09-06 om 18.34.13Een kromming in de hoefwand zien we veel bij paarden en gaat bijna altijd samen met een verbreede witte lijn. Een kromming in de hoefwand zie je het meest bij een onbalans in de hoef. Als de hoef op een bepaald punt, bijvoorbeeld de rechter verzenen/hiel, te hoog is, komt er een relatief hoge druk op dat punt. Maar ook op het punt er schuin tegenover, in het voorbeeld de linker kant van de toon van dezelfde voet, komt dan meer druk. De hoefwand wordt daarmee letterlijk aan de kant geduwt, meestal naar buiten. Omdat de witte lijn de verbinding vormt tussen de zool en de hoefwand, wordt deze daarmee breder. In milde mate is de flair, zoals de kromming in de hoefwand ook wel wordt genoemd, niet direct schadelijk. Maar als de flair toeneemt is er een kans op scheuren in de hoef en kneuzingen in de witte lijn en neemt het risico op infecties in de witte lijn toe doordat deze steeds verder verzwakt.

5. Smalle/kleine straal

hoef-straalDe straal speelt een grote rol in het gevoel in de voet, het dempen en dragen van de hoef en het functioneren van het hoefmechanisme, wat zorgt voor de doorbloeding van het been. Als de hoef verkeerd wordt bekapt en de straal de grond niet raakt wordt deze ook niet gestimuleerd te groeien. De straal blijft dan veel kleiner. Vaak zie je bij zulke voeten ook dat de ballen van de voet samengeknepen worden, de achterkant van de hoef wordt dus smaller. Gelijktijdig wordt de straal (en de toon) vaak uitgerekt zodat je een lange smalle straal ziet. Bij een niet functionerende straal zal het paard minder goed voelen waar hij loopt en doorbloeding van het onderbeen slechter. Door de slechte doorbloeding en relatief diepe middelste straalgroeve hebben deze paarden een grotere kans op rotstraal.

6. Ongelijke verzenen

Als je de voet optilt zie je bij sommige paarden dat hoeven erg a-symetrisch zijn. Dit verschil begint vaak bij de verzenen. Je ziet soms dat bij 1 hoef er een paar mm verschil kan zijn in de hoogte van de verzenen. Dat klinkt heel weinig, het veroorzaakt wel de scheve beenstand die hierboven al is beschreven en heeft dus grote gevolgen. Ook kunnen de verzenen ten opzichte van elkaar of algemeen naar voren zijn geschoven. Hierdoor werken de krachten niet meer recht van onder naar boven op de verzenen in, maar worden de uiteinden steeds verder naar voren geduwd. Dit zorgt niet alleen voor drukkingen in de zool, maar zorgt ook dat het hele draagvlak van de hoef naar voren schuift. Hierdoor worden de krachten op het hoefgewricht en de pezen van de ondervoet vele malen groter. Het gevolg is dan ook een groot risico op overbelasting en andere blessures.

7. Te lange/omgeklapte/kromme steunsels

kromme-steunsels-hoefTe lange of ondergeschoven verzenen gaan vaak samen met te lange, omgeklapte of kromme steunsels. Wat de afwijkingen in de steunsels ook zijn, allemaal zorgen ze voor drukpunten in de zool. Paarden gaan hierdoor gevoelig lopen en kunnen zelfs zoolzweren ontwikkelen. Daarnaast beperken te lange of omgeklapte steunsels een gezonde groei van de zool.

8. Scheve kroonrand

Een scheve kroonrand kan ontstaan door een aantal problemen in de hoef. Ten eerste kan de links-rechts balans in de hoef verkeerd zijn. Als de linkerkant van de hoef langer is, zal de kroonrand aan die kant automatisch hoger zijn dan de rechter kant. Ook kan een te hoge druk bijvoorbeeld aan de linker zijkant van de hoef zorgen dat de hele hoefwand daar omhoog duwt. Hierdoor zal er een boog ontstaan in de kroonrand.

9. Terugkerende hoefzweren of peesproblemen

Bijna alle afwijkingen in de hoefbalans zorgen voor een verkeerde drukverdeling in de hoef. Dit kan zorgen voor drukkingen in de zool of zelfs in de witte lijn, waardoor er hoefzweren ontstaan. Daarnaast zorgt een onjuiste hoefbalans vaak voor een slechte werking van het hoefmechanisme. Hierdoor is er sprake van een slechte doorbloeding van het onderbeen. Het lichaam heeft daardoor meer moeite om kleine problemen op te lossen, zodat drukkingen sneller leiden tot hoefzweren. De afwijkende standen en slechte balans zorgen er ook voor dat de pezen en ligamenten in het onderbeen verkeerd of te zwaar worden belast. Dat zorgt voor overbelastingen maar verhoogt ook de kans op acute blessures. Net als dat een touwtje dat onder spanning staat makkelijker door te snijden is, zal ook een pees die onder hoge spanning staat makkelijker scheuren.

Wat kun je zelf met deze informatie?

Als je een of meerdere van deze punten zelf terug ziet bij jouw paard, spreek je hoefsmid er dan op aan. Vaak is het verstandig om ook een dierenarts, bij voorkeur een dierenarts die een goed inzicht heeft in voeten, naar uw paard te laten kijken om te controleren of er verder geen problemen zijn. Mocht je twijfelen of de hoeven van jouw paard goed in balans staan of wil je meer weten over mijn benadering van hoefgezondheid? Dan kan je altijd contact opnemen of even een kijkje nemen op mijn website. Vaak zien de eigenaar en ik na de eerste bekapping al een duidelijke verbetering in de gangen van het paard!

 

Froukje de Vries

Froukje de Vries

vet@froukjedevries.nl

Ik ben Froukje de Vries, een dierenarts en hoefbekapper in één. In mijn werk richt ik me op twee verschillende aspecten: het bereiken van de optimale hoefgezondheid voor ieder individueel paard en het voorlichten van eigenaar, ruiter en toekomstig eigenaar (kinderen). De hoeven zijn uitermate belangrijk voor het paard en een onderbelicht aspect van de totale gezondheid van het paard. Dat inspireerde mij tot het combineren van de diergeneeskunde met het bekappen om zo een stap verder te kunnen gaan dan de reguliere diergeneeskunde. Omdat ieder paard en ieder mens verschillend is ben ik altijd vernieuwend bezig, of ik nu bekap, klinisch onderzoek doe, uitleg of theorie les geef.

www.froukjedevries.nl

Er zijn nog geen reacties

Laat een reactie achter