mok

Wat te doen bij mok?

Deze keer een korte blog t.a.v. (chronisch) mok waar ik bij werd geroepen als holistisch dierenarts. De mok bestond eigenlijk in dit verhaal al circa 2 jaar, soms sluimerend en soms meer actief aanwezig. De afgelopen jaren was er al het nodige regulier gedokterd, helaas zonder afdoende resultaat. De mok bleef terugkomen.

Ik mag graag – en dat vind ik ook noodzakelijk als ik ergens bij wordt geroepen – ook eerst “westers” naar het geheel kijken. Naast de alternatieve routes die ik beheers (zoals veterinaire acupunctuur, lymfedrainage, homeopathie en andere zaken) ben ik immers ook gewoon regulier dierenarts. Advies geven doe ik op basis van het complete plaatje, zowel regulier als complementair. Voorlichting geven t.a.v. management, rantsoen en een goede hygiëne blijven onomstotelijk belangrijk, zeker in het kader van terugkerende mok, om het paard effectief te kunnen behandelen en te begeleiden.

Wat is mok nu eigenlijk?

Mok is een huidontsteking van de kootholte. De huid kan rood zijn (erythemateuze mok), schilferen en soms kunnen er zelfs flinke smetplekken ontstaan met uittredend vocht en vettige, vieze korsten (eczemateuze mok). Als het nog ernstiger wordt dan dit, en de diepere huidlagen raken mee ontstoken ontstaan dikke plooien en verdikt de huid helemaal. Vaak is de mok dan ook pijnlijk. Mok hoger op het been heet met een mooi woord “Rasp”. Mok kan flinke jeuk geven en het been kan oplopen (verdikt zijn, lokaal of zelfs uitgebreid). Het risico van (beginnend) mok is een EinschuBbeen (een acuut dik, opgelopen en ontstoken been wat acute hulp vraagt en bij de “spoed” hoort, het paard kan flink ziek zijn met hoge koorts). Bij mok kan kreupelheid voorkomen.

Oorzaken van mok

Oorzaken van mok zijn divers. Over het algemeen kunnen we stellen dat bij mok de hygiëne te wensen overlaat. Vocht en vuil trekt in de huid en veroorzaakt de (veelal bacteriële) ontsteking. Vocht kan komen door een natte weide of stal (urine/mest), of zelfs ook door te veelvuldig wassen!

Daarnaast zijn er nog een aantal oorzaken waar we rekening mee moeten houden:

  • Schurftmijt (m.n. paarden met veel behang/koudbloeden). De mijtjes verstoren de natuurlijke weerstand van de huid en veroorzaken kleine wondjes.
  • Overgevoeligheid voor bepaalde stoffen, vuil, modder, zand (schuurt), insecten steken, planten of voedingstoffen in de bodem.
  • Witten benen/huid zijn gevoeliger voor mok. Sommige rassen zijn gevoeliger (bijv. de Fries, Trekpaard en Tinker).
  • Zonnebrand – Zomer mok. Zonlicht i.c.m. “irriterende” stoffen vanuit de voeding.
  • Verminderde weerstand door allerlei factoren (hier ga ik met de casus verder op in).

Behandelen van mok

Allereerst is het belangrijk om de oorzaak vast te stellen, zeker bij langdurige terugkerende problemen. Soms is een afkrabsel nodig (mijtinfectie) en/of soms zelfs een huidbiopsie. In een beginnend stadium kan een behandeling met een ontsmettende shampoo (betadine) afdoende werken. Hygiëne is en blijft heel belangrijk. De plekken schoon en droog houden! Regulier past men zalven toe in de hoek van cortico’s en/of antibiotica en soms zelfs antibiotica systemisch (via de mond gegeven of per injectie) als het zeer ernstig is vanwege infecties.

De stelregel is: als binnen een aantal weken geen verbetering optreedt met (beginnende) mokplekjes en/of het breidt zich uit, dan is het verstandig je dierenarts te raadplegen, dit om erger te voorkomen en door te nemen wat met preventie gedaan kan worden om de mok te voorkomen.

Algemeen beleid bij (lichte) mok is o.a.:

  • desinfectie (betadine shampoo of bijv. een cleaner op basis van honing zoals vetramil)
  • verwijder zoveel als kan de loszittende korsten (desnoods korsten nacht weken in vaseline)
  • schoon en droog houden (hygiëne: schone handdoek, papierrol en zalfpot schoon houden!)
  • desgewenst scheren (gevaar is echter nieuwe wondjes, dus doe dit met uiterste voorzicht). Met de opmerking dat preventief scheren averechts kan werken. De vetlok zorgt er nl. voor dat water en zweet vanaf de pijp rechtstreeks op de grond komen, zonder de kootholte aan te raken
  • plekken en kloven laten genezen
  • vermijd dagelijks afspuiten met water bij gevoelige paarden
  • droger stuk (gras) land indien mogelijk
  • behandeling gericht op oorzaak (bijv. bijkomende infecties zoals schimmel of mijt)

Medicatie die verder kan helpen afhankelijk van de graad en ernst van de mok (of het droog/schilferig is of juist smettend/nat eczeem is etc.) zijn o.a. zinkzalf, tea tree, honingzalf (bijv. vetramil), zinkzwavelpasta, groene leem, wondcrèmes met o.a. Aloë Vera of calendula, Puur Mok, colloïdaal zilver en levertraanzalf of spray.

Uiteraard is niet ieder paard hetzelfde! Mok is en blijft een multi-factoriele huidontsteking, welke dan ook een individuele benadering vraagt, op maat gegeven t.a.v. het paard in zijn eigen leefomgeving.

Arlando en zijn terugkerende mok als voorbeeld

mok-paardHet verhaal van Arlando, een ruin van 12 jaar, vertelt een historie van terugkerende mok (zo’n 2 jaar) als ik erbij geroepen wordt recentelijk. Regulier was al nodige gedaan en gedokterd. Alle 4 de benen, kootholtes in dit geval, doen mee en m.n. zijn rechter voorbeen (met witte huid) speelt erg op met een eczemateuze vorm (gele kleverige korsten en een rode ontstoken huid). Er is sprake daarnaast van (zeer lichte) rotstraal, miniem.

Arlando is aangekocht met 1,5 jaar, is zelf ingereden en wordt recreatief gebruikt. Het verhaal vertelt dat Arlando een val gemaakt heeft in het voorjaar (rechtsvoor wond op de voorknie gehad en er is hier nog een flink litteken van te zien. Sinds 2 jaar is Arlando verhuisd. Hij heeft erg moeten wennen aan zijn nieuwe omgeving en nieuwe stalgenootje. Hij was behoorlijk gefrustreerd. Een keer ook bronchitis gehad. Tevens is het rantsoen wat veranderd sinds de verhuizing. Sindsdien zijn de problemen begonnen met de mok.

Arlando blijkt bij regulier en acupunctuur onderzoek wat “vast” te zitten op bepaalde delen in zijn lichaam, m.n. zijn schouderpartij rechtsvoor bleek erg stug in de “range of motion”(osteopathie). Opvallend waren verder zijn wat “stillere” darmen, meer dan gemiddeld, en een schilferige baan op de Ren Mai (de meridiaan die over de buik in de middenlijn loopt). Rantsoen, ontwormingsbeleid en een zandtest werd besproken, naast het zadel en de tandarts. T.a.v. de bekapping heb ik geadviseerd om de frequentie van bekappen wat te verhogen naar eens per 4-6 weken de komende langere periode, dit om de doorbloeding, afgroei en de stand te bevorderen van alle benen/hoeven en m.n. het rechtervoorbeen waar de meeste problemen zaten t.a.v. de mok.

Arlando bleek in de veterinaire acupunctuur bij het “Hout” en “Metaal” type het meeste te passen. Ik heb het paard behandeld met acupunctuur voor zijn (Lever) Qi stagnatie (TCVM diagnose) wat het meest op de voorgrond trad. Met manuele lymfedrainage behandel ik vaak na – zo ook in dit geval. Tevens heb ik specifieke kruiden voorgeschreven en is het rantsoen wat meer op maat aangepast op zijn gestel; o.a. af en toe handje biologische spelt en Bio Qi (merk Bio-Ron) – om wat meer “beweging” in het geheel te krijgen voor dit type “Hout/Metaal” paard. Daarnaast mag Arlando tijdens de weidegang periode (meer) hooi krijgen en wat vaker wandelen op het harde.

Klassiek homeopathisch heb ik Arlando een dosis Natrium-muriaticum 200K gegeven en Sulphur D6 (voor de recidiverende mok). Natrium-muriaticum past bij trouwe, eerlijke en robuuste paarden die soms in de historie een verdriet of gemis hebben (hier de verhuizing en een nieuw maatje).

De benen heb ik laten wassen met verdunde betadine en eigenaresse had in dit geval Aloë Vera gel in huis wat ik heb laten gebruiken na het wassen. Nadien mag ze preventief bij hele natte perioden een zinkzwavelpasta gebruiken om de kootholte te beschermen tegen terugkerende mok.

mok

Mok Arlando in beginsituatie

mokplekken
Het witte been van Arlando

Vervolg verloop

Arlando verbeterde al snel op de behandeling, de mokplekjes verdwenen en genezing trad op! Gericht af en toe bijv. osteopathie en/of manuele lymfedrainage met daarnaast – met het seizoen mee – wat specifieke kruiden, zal voor dit paard ter preventie een welkome aanvulling zijn.

mok-been-paard

Mok Arlando tijdens verloop behandeling

Voeding, goede bekapping, hygiëne en beweging blijven een aandachtspunt bij deze ruin!

Aanvullende links:

www.holistischedierenartsen.nl

www.healthcare-academy.nl/content/netwerk

www.iavh.org (international association veterinairy homeopathy)

www.ivas.org

www.mldregister.nl

www.blauwehengst.nl

Kijk ook voor soortgelijke en overlappende producten in het assortiment van:

www.phytonics.nl

www.nmlhealth.nl

www.degroeneos.nl

www.equicrown.nl

www.bio-ron.com

 

 

Ruth Boerekamp

Ruth Boerekamp

r.e.boerekamp@gmail.com

I'm working as a holistic veterinarian since 1997 – in the field of companion animals and horses - horses a special passion. Integrating the regular veterinary field with alternative routes has always had my interest. Being able to choose out of different approaches for the healthcare and wellbeing of an animal is most rewarding. Happy animals, happy owners and a happy me! Acupuncture, chiropraxie, homeopathy, manual lymfedrainage etc. are all being integrated. Choosing what suits the most with that individual animal (and owner). Not one approach is the same. Veterinary medicine is by no means a replacement for the basic needs such as forage, friends and freedom (movement) for an animal, especially a horse. "Coaching with Horses" has a special interest - also finding the right match - "balance rider/horse" on all levels. Working with(in) the systemic field(s) is by nature what I love the most.

Meer info vind je op www.dierenartsholistisch.nl

Er zijn nog geen reacties

Laat een reactie achter